Utrata osoby bliskiej i zadośćuczynienie

Aneta Bernat21 maja 2020Komentarze (0)

Utrata bliskiej osoby jest niezwykle traumatycznym doświadczenie. Zawsze jest zdarzeniem nieoczekiwanym i nagłym, szczególnie jeżeli śmierć nastąpiła jako skutek wypadku komunikacyjnego.  Zdarzenie takie zawsze  odciska piętno na dalszym życiu rodziny, życiu bliskich osoby która zginęła w wypadku.

W roku 2019 na terenie Polski miało miejsce ponad 30.200 wypadków drogowych w których zginęło ok. 3.000 osób, natomiast ponad 35.000 osób zostało rannych. Zatem w co 10-tym wypadku drogowym, niestety ginie człowiek. Jeżeli osoba, która zginęła w wypadku komunikacyjnym jako pasażer, kierowca lub pieszy nie była jednocześnie sprawcą wypadku, to osoby jej bliskie mogą starać się o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę lub za naruszenie dobra osobistego.

Krąg osób uprawnionych do zadośćuczynienia

Do kręgu uprawnionych do zadośćuczynienia z tytułu utraty osoby bliskiej należy zaliczyć:

  • dzieci (w tym nasciturus) i współmałżonka zmarłego;
  • rodziców zmarłego (ojca, matkę);
  • inne osoby pozostające ze zmarłym w ścisłych stosunkach rodzinnych jak rodzeństwo, także przyrodnie, macocha, ojczym, dzieci przyjęte na wychowanie, babka, dziadek – przy czym istotny będzie tutaj stopień powiązań zarówno uczuciowych, jak i ekonomicznych;
  • konkubentów i ich dzieci.

Najbliższym członkiem rodziny, najbliższą osobą nie musi być zatem krewny czy też powinowaty. Decydujące dla zaliczenia do kręgu osób uprawnionych jest poczucie bliskości i wspólności, więzy emocjonalne i uczuciowe oraz ścisła wspólność gospodarcza, wynikające nie tylko z pokrewieństwa. Kluczowy jest zatem faktyczny układ stosunków łączących zmarłego z osobą żądającą świadczenia.

Cechy zadośćuczynienia dla osób najbliższych

Zadośćuczynienie na rzecz osób bliskich jest jednorazowym świadczeniem pieniężnym, przyznanym osobie uprawnionej. Przy jego określaniu należy uwzględnić wszystkie elementy krzywdy jakie dotknęły osobę uprawnioną, łącznie z tymi, które mogą ujawnić się w przyszłości.

Świadczenie to ma stanowić sposób złagodzenia ogółu cierpień po utracie osoby najbliższej, a jego celem jest wyrównanie uszczerbków o charakterze niematerialnym związanych z doznaną krzywdą.

Zadośćuczynienie za utratę osoby bliskiej jest świadczeniem osobistym, tzn. przynależnym wyłącznie uprawnionemu najbliższemu członkowi rodziny zmarłego poszkodowanego oraz uznaniowym, bowiem sądowi orzekającemu pozostawia się swobodę w przyznaniu i określeniu jego wysokości.

W przypadku wystąpienia na drogę sądową to skład orzekający, analizując każdorazowo ogół okoliczności w sprawie, może uwzględnić, bądź oddalić roszczenie. Przy uwzględnieniu roszczenia, wysokość zadośćuczynienia zależeć będzie od całokształtu negatywnych skutków w sferze niematerialnej krzywdy jaka w wyniku starty osoby najbliższej dotknęła uprawnionego – głównie jej rozmiaru i intensywności.

Wysokość zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby

Śmierć najbliższej osoby to przede wszystkim strata duchowa. Nie ma żadnego wzoru matematycznego na oszacowanie tej krzywdy. Wysokość zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby ustalana jest dla konkretnego przypadku w odniesieniu do wielu czynników.

Świadczenie to ma za zadanie złagodzenie cierpień wywołanych utratą osoby najbliższej, a podczas szacowania wartości doznanej szkody, chociaż trudnej do wyrażenia w pieniądzu, powinno się brać pod uwagę między innymi:

  • długotrwałość i stopień cierpień i bólu po śmierci najbliższego, trauma, ogrom doznanego cierpienia po stracie osoby najbliższej;
  • poczucie osamotnienia, cierpienia natury moralnej i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej;
  • stopień krzywdy wynikający z utraty pomocy, wsparcia i opieki osoby bliskiej;
  • poczucie straty, żalu, tęsknoty, silne przeżywanie żałoby po zmarłym;
  • utrata czerpania przyjemności z życia rodzinnego;
  • wiek uprawnionego do zadośćuczynienia.

Przykładowe orzeczenia w latach 2010 – 2011

W latach 2010 i 2011 pojawiły się  pierwsze, a jednocześnie prekursorskie wyroki, w których sądy powszechne, budując linię orzecznictwa zaczęły określać wysokość zadośćuczynień po śmierci najbliższych. W tamtych latach kształtowało się to następująco:

  • Sąd Okręgowy w Gliwicach , ośrodek zamiejscowy w Rybniku w wyroku z dnia 24 marca 2010 r. (sygn. akt II C 152/09), rozpatrując roszczenia powoda po tragicznej śmierci w wypadku drogowym jego rodziców przyznał mu 40 000 zł tytułem zadośćuczynienia;
  • Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 26 marca 2010 r. (sygn. akt I C 757/090) na tle stanu faktycznego, gdzie w wyniku pobicia zmarł syn, zasądził na rzecz jego matki kwotę 50 000 zł zadośćuczynienia;
  • Sąd Rejonowy w Sokółce w wyroku z dnia 30 kwietnia 2010 r. (sygn. akt: I C 14/10) na tle stanu faktycznego, w którym pasażer pojazdu mechanicznego zmarł na skutek wypadku drogowego, przyznał zadośćuczynienie na rzecz rodziców poszkodowanego po 25 000 zł i brata 10 000 zł;
  • Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny w orzeczeniu z dnia 14 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I ACa 178/10) podzielając częściowo apelację pozwanego ubezpieczyciela i obniżając pierwotnie przyznaną przez Sąd Okręgowy kwotę 150 000 zł do kwoty 100 000 zł zadośćuczynienia na rzecz matki po śmierci syna;
  • Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny w wyroku z dnia 15 marca 2010 r. (sygn. akt I C 1503/09)  zasądził na rzecz pośrednio poszkodowanej młodej małżonki zadośćuczynienie po tragicznej śmierci jej męża w wysokości 230 000 zł uwzględniając uprzednio wypłaconą przez ubezpieczyciela kwotę 20 000 zł.

Zadośćuczynienie nie jest zależne od pogorszenia sytuacji materialnej osoby uprawnionej i poniesienia szkody majątkowej, a jego celem jest kompensacja doznanej krzywdy. Każdorazowo jest ustalane indywidualnie, w oparciu o stan faktyczny danej sprawy. Z uwagi na powyższe podane powyżej kwoty należy traktować jedynie poglądowo, jako pewien przedział kwot przyznawanych tytułem zadośćuczynienia za utratę osoby bliskiej na przestrzeni lat, zależnie od relacji faktycznych jakie łączyły osobę zmarłą z uprawnionym.

Aneta Bernat – Radca prawny

 Lublin, maj 2020

Jeżeli szukasz pomocy prawnej, serdecznie zapraszam Cię do kontaktu. Odezwij się do mnie!

tel. +48 694 468 715mejl: kancelaria@anetabernat.pl

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Kancelaria Radcy Prawnego Aneta Bernat Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Aneta Bernat z siedzibą w Lublinie.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem kancelaria@anetabernat.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do właściwego organu nadzorczego.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: